Begrippen

Aanhangig maken Het starten van een procedure bij de rechter; in een strafproces gebeurt dat door een dagvaarding of een oproep door de officier van justitie, in een civiel proces door een dagvaarding door de eiser van de andere partij of een verzoekschrift aan de rechter.

Aanhouden 1. In het strafrecht: het feitelijk vasthouden van iemand die er van verdacht wordt een strafbaar feit te hebben begaan.

2. In een civiele of strafprocedure: het uitstel van de behandeling of de eindbeslissing van de rechter.

Aanleg De rechterlijke instantie waar de behandeling van een zaak plaatsvindt. De rechtbank is de eerste aanleg, het gerechtshof de tweede aanleg oftewel de hoger-beroepsinstantie.Absolute competentie Bij het uitbrengen van een dagvaarding spelen in of bevoegdheid het algemeen twee vragen een rol. Ten eerste moet altijd worden vastgesteld welke ‘soort’ rech­ter bevoegd is om een zaak te behandelen. In de meeste gevallen zal het dan gaan om vast te stel­len of men bij de ‘gewone’ rechter of bij de kan­tonrechter moet zijn. Dit is de vraag van de abso­lute competentie.

Ten tweede moet men vaststellen in welk arrondis­sement de rechter dient te worden benaderd. Dit is de vraag van de relatieve competentie.

Akte Ondertekend geschrift dat als bewijs kan dienen.

Appel Hoger beroep; de mogelijkheid om, als men het niet eens is met een rechterlijke uitspraak, een nieuwe uitspraak van een hogere rechter te vragen. Als een zaak bij de rechtbank heeft gediend en hoger beroep wordt ingesteld, dan wordt de zaak behandeld door het gerechtshof. In beroep gaan bij de Hoge Raad heet geen ‘appel’ maar ‘cassatie’.

Appellant Degene die in hoger beroep gaat.

Arbitrage Vorm van geschilbeslechting waarbij niet de rech­ter, maar één of meer door de partijen zelf aange­wezen scheidsrechters (arbiters) een uitspraak doen. Zie ook: Geschillencommissies.

Arrest Uitspraak van een gerechtshof of de Hoge Raad.

Arrondissement Rechtsgebied. Nederland is verdeeld in negentien arrondissementen, met elk een rechtbank en een arrondissementsparket. Zie ook: Ressort.

Beschikking 1. Een beslissing van een overheidsorgaan in een concreet geval, bijvoorbeeld het verlenen van een bouwvergunning. 2. In het civiele recht: een rechterlijke uitspraak in een procedure die begint met een verzoek­schrift. Een uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding, heet een vonnis.

Betekening Uitreiking van gerechtelijke stukken, zoals een dag­vaarding, een oproeping of een vonnis, aan een verdachte of een getuige.

Bewijslast De verplichting tot het leveren van bewijs in een proces.

Bewijsmiddelen Middelen die de rechter overtuigen dat een ver­dachte schuldig is. De rechter gebruikt deze bij de motivering van het vonnis. Een andere term voor ‘bewijsmiddelen’ is ‘bewijsmateriaal’.

Bodemprocedure Term die gebruikt wordt om de normale proce­dure bij de rechtbank af te zetten tegen het kort geding.